Dziękuję Wydawnictwu MT Biznes za udostępnienie egzemplarza recenzenckiego.
„Różnorodność” – słowo, które wielu osobom kojarzy się głównie z polityczną poprawnością i „lewackimi” hasłami. I cóż, Matthew Syed pokazuje, że to spore nieporozumienie, bo sprawa jest bardziej złożona i codzienna.
Nie spodziewałem się wiele po tej książce. Okazała się jednak solidnym wprowadzeniem do tematu różnorodności w zespołach, procesu podejmowania decyzji, gier statusowych i prawdziwej merytokracji.
W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na następujące pytania:
- Czym naprawdę jest różnorodność w kontekście biznesowym?
- Jak homogeniczne zespoły ograniczają własny potencjał?
- Dlaczego „przeciętny człowiek” praktycznie nie istnieje?
Jak CIA dało się ograć przez Bin Ladena
Książkę otwiera fascynujący przykład. CIA przez lata nie potrafiło dostrzec, że Bin Laden świadomie odgrywa rolę proroka – białe szaty, broda, życie w jaskini to nawiązania do Mahometa. Amerykanom wydawał się po prostu dzikusem.
Czemu tak się stało? Przez dekady CIA było niezwykle homogeniczne – biali mężczyźni ze średniej i wyższej klasy, protestanci, w średnim wieku. Brak kogoś z muzułmańskim backgroundem po prostu ograniczył ich pole widzenia.
Różnorodność to nie polityka – to strategia
Główna teza Syeda brzmi jasno: różnorodność to ważne zagadnienie biznesowe, organizacyjne i rozwojowe. Korzyść odniosą z niego wszyscy – nawet ci „nieróżnorodni”.
Kilka kluczowych myśli:
- Eliminowanie martwych pól – celem różnorodności nie jest demonizowanie typowych grup (jak biali mężczyźni w średnim wieku). Chodzi o to, że jednolite grupy nie mogą rozwinąć swojego potencjału, gdy są zbyt homogeniczne.
- Nieświadome uprzedzenia – gdy wprowadzono ślepe przesłuchania (muzycy grali za parawanem), szanse kobiet na załapanie się do gry w orkiestrach zwiększyły się o nawet kilkaset procent. Jurorzy nawet nie byli świadomi swoich preferencji. Szczerze uważali, że tylko faceci mogą dobrze grać.
- Kontekst ma znaczenie – różnorodność pomaga w służbie zdrowia, prawie i nauce. Ale nie jest konieczna przy naprawianiu samolotów, gdzie procedury są ściśle określone.
Gry statusowe i owczy pęd
Jeden z rozdziałów omawia kwestię dynamiki statusowej w grupach. Niektórzy ludzie wolą umrzeć niż podważyć status lidera – dosłownie. Syed opisuje, z jak kreatywnych metod trzeba korzystać, by uniknąć owczego pędu.
Przykład? Brainstorming lepiej zastąpić brainwritingiem, gdzie uczestnicy anonimowo podsuwają pomysły na kartkach. To eliminuje sytuację, w której juniorzy boją się mówić przy seniorach.
Muszę jednak zaznaczyć, że temat gier statusowych znacznie głębiej rozwija Artur Król w książce „Status dominacja, uległość i ukryta esencja ludzkich zachowań”. Jeśli interesuje cię ten wątek – sięgnij tam.
Na minus – autor powiela mit o „samcach alfa” i posługuje się tym terminem. Mit ten został już wielokrotnie obalony przez naukowców – nawet przez tego, który go wymyślił. No ale dalej funkcjonuje w popkulturze.
Route 128 – zapomniana Dolina Krzemowa
Ciekawa historia dotyczy Route 128 – wcześniejszego odpowiednika Doliny Krzemowej. Region ten nie miał kultury networkingu i współpracy między firmami, przez co odszedł w zapomnienie.
Wniosek? Lepiej być towarzyskim niż tylko inteligentnym.
„Przeciętny człowiek” nie istnieje
Jedna z najciekawszych koncepcji w książce dotyczy pojęcia średniej. Okazuje się, że po uśrednieniu ludzkich umiejętności czy fizycznych wymiarów praktycznie nikt nie mieści się w optymalnym zakresie we wszystkich kategoriach jednocześnie.
Przeprowadzono badanie pilotów myśliwców. Wynik? Tylko 3% mieściło się w średnim zakresie we wszystkich parametrach, jeśli chodzi o wzrost, wymiary ramion, nóg itp.
To samo dotyczy diet. Jedno badanie pokazało, że chleb czarny i biały niektórym pomaga, a innym przeszkadza. U jednej kobiety mleko 1% podnosiło glukozę, a 3% ją obniżało. Standardy są ważne, ale trzeba iść w stronę personalizacji.
Czego brakuje?
Na minus na pewno mała ilość faktycznych frameworków i strategii dbania o różnorodność w praktyce życia codziennego i biznesu. Są krótkie wzmianki o zarządzie cieni czy ślepych przesłuchaniach, ale autor mógłby to rozwinąć.
Podsumowanie
„Buntownicze idee” to solidne wprowadzenie do tematu różnorodności, które pokazuje jej praktyczny wymiar – daleko poza polityczną poprawność. Dla głębszego zrozumienia niektórych mechanizmów (jak gry statusowe) warto jednak sięgnąć po bardziej specjalistyczne pozycje.
Polecam tym, którzy chcą zrozumieć, czemu homogeniczne zespoły szkodzą same sobie – nawet gdy wszyscy mają dobre intencje.
Źródła i odwołania
- Buntownicze idee – Matthew Syed.
- Status dominacja, uległość i ukryta esencja ludzkich zachowań – Artur Król.
Dodaj komentarz