Lekkie pióro to jedno z najczęściej spotykanych wymagań w kontekście prac związanych z tworzeniem tekstów. Czym więc dokładnie jest i jak rozpoznać, czy copywriter, z którym chcesz rozpocząć współpracę, lub inny specjalista od marketingu, się nim odznacza?

W tym artykule bliżej przyjrzę się tej kwestii. Co najważniejsze, chcę omówić definicję lekkiego pióra, posługując się przy tym licznymi przykładami, aby unaocznić reguły stojące za tym pożądanym stylem pisania.

Lekkie pióro – definicja

Jak podaje Wielki Słownik Języka Polskiego, lekkie pióro to:

Umiejętność tworzenia tekstów pisanych interesujących dla odbiorcy.

Inaczej można powiedzieć, że jest to zdolność pisania w sposób płynny, zrozumiały i przyjemny, co sprawia, że teksty jasno przekazują swoje informacje i spełniają cel.

Jeśli mamy posługiwać się wyłącznie definicjami, to dokładne wytłumaczenie tego, co to znaczy mieć lekkie pióro, będzie po prostu nudną dyskusją akademicką. Zakładam, że każdy podświadomie mniej więcej czuje, co oznacza dobry tekst, jednak nie potrafi tego dokładnie wyjaśnić.

W tym artykule chciałbym skupić się na tym, co oznacza ta umiejętność, posługując się przykładami. Zanim jednak do tego przejdziemy, omówmy jeszcze jedną kwestię.

Lekkie pióro – czy jest to umiejętność wrodzona?

Ogólnie nie jestem fanem dzielenia pewnych umiejętności na wrodzone i niewrodzone. Oczywiście każdy ma pewne predyspozycje do pewnych zajęć, jednak zwykle szeroko pojęty talent to kwestia pewnych uwarunkowań i nieświadomej pracy włożonej w konkretne działania. Zamierzam wkrótce na blogu opisać pewne książki, które dokładnie to omawiają.

Kto jednak na ogół odznacza się lekkim piórem? Cechą wspólną takich osób jest to, że dużo czytają, i to od dziecka. Przykładowo mnie rodzice nauczyli czytać, zanim poszedłem do zerówki. W czasie wolnym spędzałem z kolei mnóstwo czasu na czytaniu – głównie czasopism.

Nie dziwne zatem, że później pisanie wypracowań w szkole czy samo wejście do branży content marketingu było dla mnie niezwykle łatwe.

Stało się tak, ponieważ w ramach czytania wielu książek i czasopism podświadomie zacząłem dostrzegać pewne struktury oraz formy, którymi charakteryzuje się dobrze napisany tekst.

Zamiast więc łechtać swoje ego, że dobry styl pisania to coś niepojętego i nieuchwytnego (w końcu nauczyliśmy tego całkiem skutecznie AI), chcę to wyjaśnić w sposób przystępny i na przykładach.

Lekkie pióro – 8 cech

Oto 8 elementów dobrego pisania, pod którymi kryje się to enigmatyczne lekkie pióro. Jeśli chcesz ustalić, czy twój specjalista od marketingu i tekstów się nim odznacza, skup się właśnie na tych kryteriach.

1. Lekkie pióro to unikanie powtórzeń i bogate słownictwo

Zaczynamy od oczywistej cechy, czyli unikania powtórzeń. Jeśli to samo słowo/słowa w bardzo podobnej lub zbliżonej formie pojawia się praktycznie zdanie po zdaniu, od razu rzuca się to w oczy.

Unikanie powtórzeń wymaga dlatego stosowania licznych synonimów, zamienników oraz różnorodnych struktur zdaniowych.

Przyjrzyj się temu przykładowi, w którym zbyt często używane jest słowo „móc” oraz jego odmiany.

Zły przykład:

Można zauważyć, że w dzisiejszych czasach można znaleźć wiele narzędzi online, które można wykorzystać do analizy danych. Dzięki tym narzędziom użytkownicy mogą szybko przetwarzać duże ilości informacji, co pozwala na bardziej efektywne zarządzanie zasobami. Można nawet stwierdzić, że dzięki nowoczesnym technologiom możliwe jest osiąganie lepszych wyników krótszym czasie.

Zdecydowanie kuje w oczy, ale nie jest tak trudno to naprawić. Wystarczą takie zwroty jak „być w stanie”, „da się”, „pozwala” czy używanie zdań jako oznajmień, a nie „gdybania”.

Dobry przykład:

W dzisiejszych czasach dostępnych jest wiele narzędzi online, które da się wykorzystać do analizy danych. Dzięki nim użytkownicy są w stanie przetwarzać duże ilości informacji, co pozwala w bardziej efektywny sposób zarządzać zasobami. Nowoczesne technologie umożliwiają osiąganie lepszych wyników w krótszym czasie.

W sumie w podstawówce jedna nauczycielka wpoiła mi zasadę, aby nie powtarzać tego samego słowa w obrębie jednego akapitu. Reguła ta zwykle się sprawdza, jednak czasami sztywne trzymanie się jej prowadzi do nadmiernego grzebania w tekście, więc zalecam jej nie nadużywać.

2. Lekkie pióro to krótkie zdania lub mieszanie ich długości

Krótkie zdania są łatwe do zrozumienia i nadają tekstowi tempo, podczas gdy dłuższe mogą dostarczać bardziej szczegółowych informacji oraz pomagają rozwijać myśli. Mieszanie długości zdań sprawia, że tekst staje się bardziej rytmiczny oraz przyjemniejszy w odbiorze.

Na ogół ludzie (choćby ja 😊) mają problem w pisaniu zbyt długich zdań, więc warto przede wszystkim na to uważać. Od czasu do czasu dobrze jest po prostu przeanalizować fragment tekstu i wstawić gdzieś kropkę. Rozbicie jakiejś wypowiedzi na 2 zdania lub więcej zwykle nie jest takie trudne.

Z drugiej strony, w kontekście optymalizacji długości zdań, nie polecam takich narzędzi jak Jasnopis czy angielskie Hemingway Editor. Mogą pomóc, jeżeli masz faktycznie okropny problem z tworzeniem zbyt długich struktur. Często jednak potrafią wpadać w przesadę. Według nich zrozumienie zdania, które składa się z trzech czasowników, wymaga już doktoratu :P.

Przejdźmy jednak do przykładów.

Zły przykład:

Zarządzanie danymi jest skomplikowanym procesem, który wymaga wielu narzędzi analitycznych, ponieważ te narzędzia pomagają w przetwarzaniu dużych ilości informacji, co jest niezbędne do efektywnego zarządzania zasobami, a także do podejmowania trafnych decyzji biznesowych, co jest szczególnie ważne w kontekście konkurencyjności rynkowej.

Jednym krótkim zdaniem 😊. Da się jednak prościej.

Dobry przykład:

Zarządzanie danymi to skomplikowany proces, który wymaga wielu narzędzi analitycznych. Takie rozwiązania pomagają przetwarzać dużą ilość informacji. Dzięki temu można efektywnie zarządzać zasobami i podejmować trafne decyzje biznesowe. Jest to szczególnie ważne w kontekście konkurencyjności rynkowej.

Znacznie lepiej.

3. Lekkie pióro to pisanie w stronie czynnej

Używanie aktywnej formy zdań polega na konstruowaniu zdań w taki sposób, że podmiot wykonuje czynność, a nie jest biernym tłem.

Taka forma sprawia, że tekst jest bardziej dynamiczny i bezpośredni. Tworzy to też niejako naturalny storytelling, gdyż podmiot staje się wykonawcą danych czynności, co możemy sobie wyobrazić.

Zły przykład:

Decyzje biznesowe są podejmowane przez menedżerów na podstawie danych analitycznych. Narzędzia analityczne są używane do przetwarzania informacji, co pozwala na efektywne zarządzanie zasobami. Wyniki są monitorowane przez zespół, aby upewnić się, że cele są osiągane.

Brzmi to fatalnie. Nie trzeba jednak wiele, aby to poprawić.

Dobry przykład:

Menedżerowie podejmują decyzje biznesowe na podstawie danych analitycznych. Używają narzędzi analitycznych do przetwarzania informacji, co pozwala im efektywnie zarządzać zasobami. Zespół monitoruje wyniki, aby upewnić się, że osiągają cele.

Znacznie lepiej!

I uwaga, uwaga – teksty pisane w stronie biernej to jedna z głównych cech charakterystycznych niskiej jakości treści AI!

Jeśli zatem chcesz rozpoznać, czy ktoś czasem leniwie nie wygenerował contentu za pomocą ChatuGPT, szukaj strony biernej. Modele językowe starają się zwykle być bardzo neutralne i bezstronne, a żeby to osiągnąć, po prostu piszą w tym stylu.

4. Lekkie pióro to konwersacyjny ton

Konwersacyjny ton to sposób pisania, który naśladuje naturalną rozmowę. Charakteryzuje się swobodnym stylem, używaniem pytań retorycznych, zwrotami bezpośrednio do czytelnika oraz prostym językiem. Konwersacyjny ton sprawia, że tekst staje się bardziej przystępny, a czytelnik czuje się, jakby autor rozmawiał bezpośrednio z nim.

Zły przykład:

Korzystanie z narzędzi do analizy danych jest istotne dla każdej firmy. Pozwalają one na skuteczne zarządzanie informacjami i podejmowanie lepszych decyzji. Bez nich efektywność przedsiębiorstwa może być znacznie obniżona.

Czytelnik może czuć się zdystansowany od treści.

Dobry przykład:

Czy wiesz, jak ważne są narzędzia do analizy danych dla Twojej firmy? Pozwalają one skutecznie zarządzać informacjami i podejmować lepsze decyzje. Bez nich Twoje przedsiębiorstwo może stracić na efektywności.

Mamy tutaj pytanie do adresata czy nawet ostrzeżenie. Taki format skuteczniej dociera do czytelnika.

Oczywiście konwersacyjny ton nie będzie wskazany czy możliwy w każdej sytuacji i w każdym formacie. Jeśli to jednak możliwe, warto go stosować.

5. Lekkie pióro to dobre formatowanie

Jak podkreślił Artur Jabłoński w swojej świetnej książce „Jak pisać, żeby chcieli czytać i kupować. Copywriting & Webwriting” w tekstach internetowych forma jest często ważniejsza od treści.

Zgadza się – nawet jeśli tekst jest dobry i przydatny, to jeżeli jego formatowanie jest tragiczne, ocenimy go znacznie gorzej. Z tego powodu na to, czy masz lekkie pióro, wpływa to, jak po prostu prezentujesz tekst.

Niektórzy mogą tutaj oponować, ale niestety z racji tego, że w Internecie jest tyle contentu, przyzwyczailiśmy się do specyficznego sposobu czytania. W pierwszej kolejności zwykle skanujemy tekst, aby ustalić, czy nas w ogóle interesuje. Jeśli zatem brak w nim elementów, które to ułatwiają, nawet nie damy szansy danemu artykułowi.

Zły przykład:

Spójrz na początek mojego artykułu, ale zaprezentowanego w sposób niesformatowany. Wygląda to bardzo źle i na pewno nie zachęca do czytania.

Dobry przykład:

Nieskromnie, po prostu przejrzyj ten artykuł 😊. Masz tu sporo nagłówków H2 i H3, a przykłady są wyróżnione kolorem i cytatem. Są listy wypunktowane, pogrubienia i podkreślenia najważniejszych informacji. Akapity mają maksymalnie 4-5 zdań.

Dzięki temu, nawet jeśli całość wpisu Cię nie interesuje, na pewno łatwo będzie Ci znaleźć na szybko chociaż kilka interesujących fragmentów.

6. Lekkie pióro to płynność tekstu

Płynny tekst sprawnie przechodzi od jednej myśli do drugiej. Czytelnik nie traci wtedy wątku i może bez problemu podążać za argumentacją autora.

Choć brzmi to trochę niejasno i skomplikowanie, to jednak, żeby osiągnąć płynność, nieraz wystarczy tylko zacząć stosować pewne proste wyrażenia.

Zły przykład:

Technologie informacyjne są ważne. Narzędzia analityczne pomagają firmom w zarządzaniu danymi. Firmy, które inwestują w nowe technologie, osiągają lepsze wyniki finansowe na konkurencyjnych rynkach.

Tekst jest poszatkowany i trudno go śledzić. Każde zdanie jest jakby oddzielone od pozostałych.

Dobry przykład:

Technologie informacyjne odgrywają kluczową rolę we współczesnym biznesie. Przede wszystkim narzędzia analityczne pomagają firmom zarządzać danymi, co umożliwia lepsze podejmowanie lepszych decyzji. Firmy, które inwestują w te nowoczesne technologie, mogą osiągać lepsze wyniki finansowe, co jest szczególnie istotne w kontekście dużej konkurencji na rynku.

W tej wersji tekst płynnie przechodzi od jednej myśli do drugiej, co ułatwia czytelnikowi podążanie za argumentacją autora.

Różne łączniki sprawiają, że tekst jest bardziej spójny i łatwiejszy w odbiorze. Należy jedynie umiejętnie rozłożyć frazy typu:

• przede wszystkim,
• co umożliwia,
• firmy, które,
• co jest szczególnie istotne w kontekście,
• na przykład,
• z tego powodu,
• dodatkowo,
• jednak,
• warto zauważyć, że,
• biorąc pod uwagę.

7. Lekkie pióro to zwięzłość

Zwięzłość to umiejętność przekazywania myśli w sposób skondensowany, bez zbędnego rozpisywania się. Chodzi o unikanie tzw. lania wody – wypełniania tekstu niepotrzebnymi informacjami i zwrotami, które nie wnoszą nic wartościowego.

Zwięzłość sprawia, że tekst jest konkretny, treściwy i skupia się na najważniejszych punktach. Dzięki temu czytelnik łatwiej przyswaja zawarte w nim informacje.

Zły przykład:

W dzisiejszych czasach technologie informacyjne często określane skrótem IT, mają naprawdę ogromne znaczenie, ponieważ umożliwiają firmom przetwarzanie dużych ilości danych w sposób, który jest zarówno szybki, jak i efektywny. Dzięki temu przedsiębiorstwa są w stanie lepiej zarządzać swoimi zasobami, a także podejmować bardziej trafne decyzje biznesowe. Nowoczesne narzędzia analityczne, które są stosowane do analizy tych danych, odgrywają tu kluczową rolę, ponieważ pomagają w uzyskaniu istotnych informacji z dużych zbiorów danych.

Wiele z tych rzeczy można wyrazić szybciej i prościej:

Dobry przykład:

Technologie informacyjne (IT) umożliwiają firmom szybkie i efektywne przetwarzanie danych. Dzięki temu mogą lepiej zarządzać zasobami oraz podejmować trafniejsze decyzje. Nowoczesne narzędzia analityczne w kluczowy sposób wspierają analizę dużych zbiorów danych.

„Lanie wody” to niestety kolejna cecha, jaką charakteryzują się niskiej jakości treści wygenerowane przez AI. Może spotkałeś się z artykułami, które były długie i złożone, ale praktycznie nie dawały odpowiedzi na Twoje pytanie. Kolejne słowa następują po sobie, ale dalej nie wiesz: „No dobra, ale do czego to prowadzi i co mam zrobić z tą informacją?”.

8. Lekkie pióro to dbałość o gramatykę i interpunkcję

Na koniec zostawmy oczywisty element, ale na pewno nie mniej ważny. Odpowiednie struktury gramatyczne i interpunkcja to nie po prostu sucha poprawność językowa.

Zapewne nieraz czytałeś na szybko wysłanego SMS-a czy wiadomość na Messengerze, w przypadku których nie byłeś w stanie ustalić, co autor miał na myśli. Nawet brak kilku przecinków sprawia, że trudno jest zrozumieć, kiedy autor kończy myśl, a kiedy ją zaczyna oraz jak przechodzi do kolejnej.

Zły przykład:

Podczas podróży ważne jest abyś miał przy sobie wszystkie niezbędne dokumenty na przykład paszport bilety i potwierdzenie rezerwacji hotelu bez nich możesz napotkać problemy na lotnisku lub w hotelu co potrafi zepsuć cały wyjazd.

Dobry przykład:

Podczas podróży ważne jest, abyś miał przy sobie wszystkie niezbędne dokumenty – na przykład paszport, bilety i potwierdzenie rezerwacji hotelu. Bez nich możesz napotkać problemy na lotnisku lub w hotelu, co potrafi zepsuć cały wyjazd.

Jak widzisz, różne słowa i przecinki pomagają zakończyć jakąś myśl i przejść do kolejnej. Nieprzypadkowo dobrym sposobem na ustalenie prawidłowej interpunkcji jest po prostu próba przeczytania danego tekstu na głos. Kropki, przecinki i myślniki często pełnią funkcję pauz i oddechów, które naturalnie wykonujemy podczas mówienia. To właśnie dlatego lekkie pióro to umiejętność biegłego operowania regułami gramatycznymi.

Nie znam dobrego polskiego odpowiednika tego żartu (źródło).

Czy lekkie pióro to najważniejsza umiejętność copywritera?

Lekkie pióro jest bez wątpienia jedną z kluczowych umiejętności copywritera. Ma też znaczenie w praktycznie każdym innym zawodzie, który wymaga operowania tekstem i formułowania komunikatów/przekazywania wiedzy.

Nie jest to oczywiście jedyny wymagany atut. W zawodach związanych z pisaniem ważne są także:

• Fachowa znajomość konkretnych branż – dobry copywriter musi mieć szeroką wiedzę na temat branży, dla której pisze. Niezależnie od tego, czy jest to technologia, medycyna, moda czy IT, znajomość specyfiki danej dziedziny pomaga mu tworzyć treści, które są merytoryczne i przydatne. Trudno też trzymać się reguł lekkiego pióra jak zwięzłość, jeśli nie wiesz, jakie informacje są zbędne.
• Komunikacja z klientem – copywriter musi być w stanie słuchać, zadawać właściwe pytania i dostarczać klarowne odpowiedzi (co w sumie też jest lekkim piórem :P).
• Znajomość SEO – często niełatwym zadaniem jest naturalne wkomponowanie fraz kluczowych bez naruszania logicznego toku myśli i naturalności tekstu.
• Adaptacja stylu – zdolność dostosowania stylu pisania do różnorodnych tonów i form komunikacji w zależności od potrzeb klienta oraz grupy odbiorców jest bardzo ważna.

Lekkie pióro w CV – czy warto o tym wspominać?

Lekkie pióro to umiejętność ceniona przez pracodawców w wielu branżach – nie tylko w szeroko pojętym marketingu i komunikacji. Jeśli potrafisz pisać w sposób przystępny, interesujący i płynny, zdecydowanie warto to uwzględnić w swoim CV.

Jednak zanim się na to zdecydujesz, warto dobrze zweryfikować swoje umiejętności. Wielu ludzi uważa, że skoro potrafią pisać w miarę poprawnie, to już posiadają lekkie pióro. Jak jednak omówiliśmy na licznych przykładach, ten specyficzny styl pisania wymaga znacznie więcej.

Podsumowanie

Lekkie pióro to ważna umiejętność, którą można rozwijać przede wszystkim poprzez czytanie oraz częste pisanie (najlepiej w różnych stylach). Mam nadzieję, że dzięki temu artykułowi będziesz w stanie łatwiej zweryfikować zdolności pisarskie wszelkich specjalistów od tworzenia tekstów.